WYSTAWY 2014

TORMIAR wystawy-013

Na program festiwalu złożą się dwie wystawy, które prezentowane będą w przestrzeni CSW – Plastyka Toruńska. Architektura Wnętrz 1945-2000, a także II Indywidualna wystawa Franciszka Michałka. Projekty dekoracji wnętrz.  Pierwsza z nich obejmie przykłady wnętrz zaprojektowanych i zrealizowanych w drugiej połowie XX wieku w Toruniu, a więc w okresie obejmującym socrealizm, następujące po sobie etapy rozwoju powojennego modernizmu, oraz postmodernizm lat transformacji ustrojowej. Druga wystawa zaprezentuje dorobek w dziedzinie projektowania wystroju i dekoracji wnętrz toruńskiego plastyka Franciszka Michałka. Artysta ten pozostawił po sobie zbiór ok 600 projektów i szkiców dedykowanych lokalnym wnętrzom.

Plastyka Toruńska. Architektura wnętrz 1945–2000

Twórczość naszych czasów stanowić będzie dla przyszłych pokoleń wyraz naszej epoki oraz jej oczywisty wkład do kultury Narodu.
[H. Skurpski, 1946]

Architektura wnętrz to kameralna przestrzeń aktywności. Ze względu na swój użytkowy charakter stanowi przede wszystkim tło dla spotkań. Jest miejscem prozaicznych epizodów, ale także podniosłych wydarzeń. Projektowana z myślą o funkcji, którą ma spełniać, chce przypodobać się użytkownikowi, który, z natury kapryśny, bardzo szybko potrafi ulec znudzeniu jej formą.

Okres 1945‒2000 to w Polsce czas zawirowań historycznych. Czas odbudowy, stabilizacji, ale też transformacji państwa. Zarówno pierwsza, jak i ostatnia dekada wspomnianego pięćdziesięciopięciolecia to czasy odbudowy; lata 50. ‒ podnoszenia się kraju z powojennych zniszczeń; lata 90. ‒ budowania nowej architektury dla nowej Polski. Jest to również epoka dużych zmian obyczajowych, nie tylko w kraju, ale i na całym świecie. Półwiecze obfitujące w różnorodne rozwiązania architektoniczne, które odpowiadały na zmieniające się potrzeby.

Wystawa jest opowieścią o miejscach i ludziach, którzy tworzyli krajobraz Torunia w 2. połowie XX wieku. Powstająca w tym okresie architektura wnętrz warunkowana była przez wydarzenia polityczne, zmiany obyczajowe, rozwój gospodarczy. Dziś pozostaje ona wyjątkowym źródłem wiadomości o mieście, które pragnęło być nowoczesne, podążając w swej architekturze za najnowszymi tendencjami obecnymi w kraju i poza jego granicami. Jest przykładem możliwości projektowych, a także ambicji ówczesnych architektów oraz plastyków. Jest również cennym świadectwem zmieniających się realiów i potrzeb oraz możliwości technicznych.

Plastyka Toruńska stanowi punkt wyjścia dla dyskusji, jest zaledwie rozpoczęciem tematu. Niektóre z pokazanych tu wnętrz wciąż istnieją, jednak wiele uległo przekształceniom, modernizacji lub nawet destrukcji, powoli znikając z krajobrazu miasta. Warto jednak przyjrzeć im się dokładniej, zwrócić uwagę na ich wartość artystyczną, wykonawczo-rzemieślniczą, a także funkcjonalną. Docenić wartość historyczną architektury wnętrz z okresu 1945‒2000 zarówno w kontekście Torunia, jak i polskich wnętrz w ogóle.

 

II Indywidualna wystawa prac Franciszka Michałka. Projekty dekoracji wnętrz

Franciszek Michałek (1923–2006) to jedna z najciekawszych postaci powojennej sceny artystycznej Torunia – aktywny działacz lokalnego środowiska twórczego, społecznik, wieloletni prezes Związku Polskich Artystów Plastyków. Przez trzy dekady był czołowym malarzem-dekoratorem wnętrz nowo powstających budynków w mieście i regionie. Z początkiem lat 80. XX w. z powodów osobistych wycofał się z życia artystycznego, przestał tworzyć i wystawiać. Ostatnie lata życia spędził praktycznie nie wychodząc z domu. Przygotowywał się do swojej drugiej wielkiej wystawy, lecz nie wykonywał już żadnych nowych prac. Żył wspomnieniami wcześniejszych realizacji. Jego dekoracje zniknęły jednak z obiektów, dla których je projektował, a on sam jako twórca został zapomniany.

Tytuł wystawy w sposób bezpośredni nawiązuje do pierwszej prezentacji dzieł artysty w toruńskim Biurze Wystaw Artystycznych (1965). Pomimo iż Michałek pozostawił po sobie kilkaset szkiców, projektów i obrazów, jego twórczość przez kolejne półwiecze nie doczekała się opracowania ani ekspozycji. W ciągu całego życia malarz brał udział tylko w kilku wystawach zbiorowych, a obok wspomnianej wystawy z 1965 r., samodzielnie prezentował swoje rysunki jeszcze tylko raz, rok później, w Klubie „Millenium” w Toruniu.

II Indywidualna wystawa prac Franciszka Michałka, choć prezentuje tylko jeden z obszarów jego twórczej działalności – dekoracje wnętrz – jest jak dotąd największą ekspozycją prac tego artysty. Projekty autorstwa Michałka pokazywane są publiczności po raz pierwszy. Na wystawie znajdują się obok nich dwa obiekty zrealizowane według pozostawionych przez artystę rysunków: wielkoformatowa ceramiczna mozaika, odtwarzająca kompozycję przeznaczoną dla Hotelu Pracowników Zagranicznych Zakładów Azotowych we Włocławku, oraz świetlno-malarska dekoracja sali projekcyjnej Kina „Górnik” w Łęczycy.